Capilla Flamenca, Cappella Pratensis, Continens Paradisi, Diabolus in Musica, Discantus, Ensemble Musica Nova, Ensemble Organum, Oltremontano, Piffaro, Psallentes, Romanesque, Vox Luminis
 

Schatkist vol parels

Goed nieuws voor iedereen die de vocale meesterwerken van de 15de-eeuwse Polyfonie onder handbereik wil hebben. In België brengt het label Ricercar een 8cd-box uit met muziek van Johannes Ockeghem, Josquin Desprez en andere renaissancehelden.
Net als het Orkest van de Achttiende Eeuw en het Amsterdam Baroque Orchestra behoort het Belgische Ricercar Consort tot de harde kern van de oude-muziekbeweging. Er vloeide uit het Consort zelfs een platenlabel voort, Ricercar, dat echter alweer jaren zijn eigen weg gaat. Inmiddels heeft het label, ook met andere ensembles, een archiefkast vol cd’s geproduceerd. Directeur Jerôme Lejeune is druk doende die oude opnames opnieuw uit te geven. Hij zegt: “Het is een schatkist vol muzikale parels. In totaal beschik ik over meer dan 350 opnames van onder meer Capilla Flamenca en Ensemble Organum. Het zou doodzonde zijn om ze te laten verstoffen.” De nieuwe box is goed voor acht cd’s, tien uur muziek en een tweehonderd pagina’s tellend boekwerk dat de Vlaamse polyfonie uit de 15de eeuw toelicht. “Die tijd heeft mij altijd bijzonder geïnteresseerd”, zegt Lejeune. “Hij is me ook met de paplepel ingegoten. Mijn moeder was musicologe, mijn vader een historicus die veel boeken schreef over de schilder Jacob van Eyck.”
Eerder verschenen op het Ricercar-label al twee vergelijkbare cd-boxen. Een was gewijd aan instrumentale composities uit de 15de eeuw, de andere bevatte muziek van de Reformatie en Contrareformatie. Lejeune: “Onze nieuwe box biedt een prachtig overzicht van de Vlaamse vocale polyfonie uit de 15de eeuw. De meerstemmigheid in onze contreien begon bij de componisten van de eerste generatie zoals Dufay, Binchois, De Lantins en Brassart. Via Ockeghem loopt ze door naar de grote meesters van de tweede generatie zoals Josquin en De la Rue. Al hun grote werken komen voorbij, zoals de Missa L’homme armé van Desprez en het Requiem van Ockeghem. Maar er staan ook wereldlijke werken op, zoals de motetten en chansons van Obrecht en Binchois.”
Voor deze gelegenheid werden drie nieuwe opnames aan de Ricercar-catalogus toegevoegd. Het betreft een werk dat Ockeghem schreef bij de dood van Binchois, de fameuze klaagzang van Josquin bij de dood van Ockeghem, en muziek van Antoine Brumel. Lejeune: “Die werken wilde ik er graag bij hebben omdat ze een mooi beeld van de tijd geven. Ze worden uitgevoerd door het ensemble Vox Luminis.” Waarom Jerôme Lejeune zo van die stukken houdt? “Het is fascinerende muziek uit een fascinerende periode”, zegt hij. “De muzikale ontwikkelingen gingen snel. De componisten die door de Italianen I Fiamminghi (de Vlamingen) werden genoemd, waren werkzaam in het gebied dat Noord-Frankrijk, Wallonië en Vlaanderen omvat. Ze exporteerden de religieuze muziek naar Noord-Italië, waar op dat vlak nog weinig te beleven was. Lange tijd bepaalden de fiamminghi de muzikale ontwikkelingen in Europa. Het was niet zozeer mijn bedoeling om met deze box een nieuw perspectief op deze tijd werpen, ik wilde gewoon een anthologie maken waarmee je
belangrijkste werken binnen handbereik hebt.”

Oswin Schneeweisz